การนำรูปแบบการปฏิบัติหน้าที่ของตำรวจมาใช้เป็นแนวทางในการกำหนดนโยบายป้องกันปัญหายาเสพติดในโรงเรียน

ตัวอย่าง : โครงการตำรวจจิ๋ว


๑.ความเป็นมา

สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด กรุงเทพมหานคร ร่วมกับ หลักสูตรศิลปะศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวิทยาการเสพติด สถาบันสุขภาพอาเซียน มหาวิทยาลัยมหิดล ดำเนินการตามโครงการรั้วโรงเรียนกรุงเทพมหานคร โดยจัดการฝึกอบรมข้าราชการครูในสังกัดกรุงเทพมหานครจำนวน ๑๐๐ คน ณ โรงแรมชลจันทร์ อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี วันที่ ๑๐ – ๑๓ พฤษภาคม ๒๕๕๔

หลักสูตรศิลปะศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวิทยาการเสพติด เป็นผู้รับผิดชอบในการจัดทำแผนการฝึกอบรม โดยกำหนดหัวข้อที่ต้องการแลกเปลี่ยนความรู้ระหว่างวิทยากรและผู้เข้ารับการฝึกอบรมในกล่าวคือ “การเข้าถึงเด็กกลุ่มเสี่ยงอย่างสร้างสรรค์” โดยได้เสนอแนวคิดการจัดทำโครงการตำรวจจิ๋ว เพื่อเป็นตัวอย่างให้ผู้เข้ารับการฝึกอบรมสามารถเข้าใจถึงสภาพปัญหาและแนวทางแก้ไขปัญหาจนนำไปสู่การจัดทำแผนรั้วโรงเรียน ตลอดจนพัฒนาตัวชี้วัดความสำเร็จในเชิงระบบของงานรั้วโรงเรียนได้อย่างถูกต้อง มีประสิทธิภาพ

๒.แนวคิดและการศึกษาที่เกี่ยวข้อง

๒.๑ บทบาทของตำรวจที่มีต่อประชาชน มี ๓ มิติ ( ผู้เขียน )

ลำดับ	มิติ	การปฏิบัติ
๑	มีอำนาจเหนือกว่าประชาชน	มีกฎหมายบัญญัติให้อำนาจตำรวจกระทำได้ เช่น <!--[if !supportLists]-->· <!--[endif]-->การตรวจค้น, การจับกุม
๒	เท่าเทียมกับประชาชน	ไม่มีกฎหมายบัญญัติให้อำนาจ เป็นไปเพื่อให้ได้รับการยอมรับจากประชาชน หรือเป้าประสงค์ในการป้องกันอาชญากรรม <!--[if !supportLists]-->· <!--[endif]-->งานบริการ เช่น จัดตั้งจุดอำนวยความสะดวกด้านการจราจรในช่วงเทศกาล <!--[if !supportLists]-->· <!--[endif]-->งานชุมชนมวลชนสัมพันธ์
๓	บทบาทความเป็นผู้รับใช้	มีกฎหมายบัญญัติให้เป็นหน้าที่ตำรวจที่ต้องปฏิบัติ <!--[if !supportLists]-->· <!--[endif]-->การรับคำร้องทุกข์ในคดีต่างๆ

๒.๒ อิทธิพลที่ทำให้กลุ่มนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายที่ไม่คุ้นกับยาเสพติดหรือกลุ่มที่ไมมีประวัติเกี่ยวกับยาเสพติดให้โทษ และกลุ่มตัวอย่างที่ติดยาเสพติดให้โทษและกำลังรักษาตัวอยู่ในสถานพยาบาล มีค่านิยม “ไม่ดี” เกี่ยวกับยาเสพติดให้โทษ คือ ข้อมูลต่างๆ ที่ได้จากครู เพื่อน และจากนิทรรศการยาเสพติด ( มาณี สมิธิสัมพันธ์ : ๒๕๒๒ )

๒.๓ ผลการปฏิบัติงานในสถานศึกษาส่วนมากเป็นงานลักษณะการแก้ไขปัญหามากกว่าการป้องกัน (พรศรี พัฒนพงศ์ : ๒๕๒๐ )

๓.การนำแนวคิดและผลการศึกษาไปพิจารณาเพื่อกำหนดนโยบายเกี่ยวกับปัญหายาเสพติดในโรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานคร

ควรเลือกบทบาทของตำรวจที่อาจนำไปปรับใช้กับโครงการตำรวจจิ๋วในฐานะที่นักเรียนผู้ทำหน้าที่ตำรวจจิ๋ว เท่าเทียมกับนักเรียนทั่วไป นั่นหมายถึง การปฏิบัติของตำรวจจิ๋วจะมุ่งเน้นไปที่การปฏิบัติในเชิงบวก

๔. การปฏิบัติการโครงการตำรวจจิ๋ว

ก.การปฏิบัติก่อนเกิดเหตุ ( การปฏิบัติเพื่อป้องกันปัญหายาเสพติด )

๑.) โรงเรียนคัดเลือกนักเรียนผู้เหมาะสมปฏิบัติหน้าที่เป็นตำรวจจิ๋ว และแต่งตั้งโดยแจ้งให้ทราบทั่วกัน

๒.) คัดกรองนักเรียนกลุ่มเสี่ยง ตัวอย่าง

โครงการโรงเรียนป้องกันยาเสพติด พื้นที่โรงเรียนอุตรดิตถ์ จังหวัดอุตรดิตถ์ กำหนดพฤติกรรมเสี่ยง ได้แก่

ก.) มีปัญหาติดสารเสพติด สุรา บุหรี่ เที่ยวกลางคืน

ข.) ผู้มีปัญหาด้านพฤติกรรมเบี่ยงเบน

ค.) ผู้ที่มีปัญหาด้านการเรียน ครอบครัว ด้านการศึกษา ขาดเรียนบ่อย ผลการเรียนลดลง

ง.) ผู้ที่มีปัญหาสุขภาพจิตทั่วๆ ไป การปรับตัว ไม่รับผิดชอบ ทำร้ายเพื่อน บ่อย ๆ

จ.) นักเรียนที่มีโรคประจำตัว

ฉ.) นักเรียนที่มีพฤติกรรมเสี่ยงเพศศึกษา

๓.) โรงเรียนออกกฎ ระเบียบ หรือมีมาตรการในการป้องกัน ตัวอย่าง

การออกกฎป้องกันของโรงเรียนกองทัพบกอุปถัมภ์ค่ายนารายณ์ศึกษา จังหวัดลพบุรี

ก.) ห้ามนักเรียนพูดคุยกับคนแปลกหน้า

ข.) ห้ามนักเรียนขึ้นห้องเรียนช่วงเวลาพักกลางวัน

ค.) ห้ามนักเรียนจับกลุ่มคุยในที่ลับตา

๔.) ตำรวจจิ๋วดำเนินการให้ความรู้ ตัวอย่าง

ก.) จัดนิทรรศการ

ข.) ละครแนวสร้างสรรค์

ค.) การจัดกิจกรรมทางเลือก เช่น กีฬา ดนตรี

๕.) การมีช่องทางรับแจ้งเหตุ

ข.การปฏิบัติขณะเกิดเหตุ ( การสอดส่องดูแลนักเรียนกลุ่มเสี่ยง )

๑.) ตำรวจจิ๋วแบ่งหน้าที่เป็น ๔ ฝ่าย ได้แก่

ก.) ฝ่ายสืบสวน

ข.) ฝ่ายสอบสวนหรือตรวจสอบข้อเท็จจริง

ค.) ฝ่ายชุมชนสัมพันธ์

ง.) ฝ่ายป้องกัน

๒.) รูปแบบการดำเนินการดังนี้

ฝ่ายสืบสวน ( สอดส่อง,หาข้อมูล)

ฝ่ายสอบสวน (ตรวจสอบ)

ข้อมูล

เก็บเป็นข้อมูล

ไม่มีหลักฐาน

ปรากฏหลักฐาน

ฝ่ายป้องกัน (กำหนดวิธีปฏิบัติ)

ไม่รุนแรง

ฝ่ายชุมชนสัมพันธ์ (ร่วมแก้ไข)

สถานการณ์รุนแรง

ขอรับการสนับสนุนจากหน่วยงานภายนอก

<!--[if !vml]--><!--[endif]-->

ค.การปฏิบัติหลังเกิดเหตุ ( การแก้ไขปัญหาด้วยโรงเรียนเอง และการแสวงความร่วมมือจากหน่วยงานภายนอก )

๑.) สถานการณ์ไม่รุนแรง โรงเรียนอาจแก้ไขปัญหาด้วยตนเอง

ก.) จัดกิจกรรมทางเลือกเชิงสร้างสรรค์ เช่น ดนตรี กีฬา

ข.) จัดกิจกรรมเฝ้าระวัง เช่น การตรวจเยี่ยมครอบครัว

ค.) จัดตั้งศูนย์ให้คำปรึกษา

ง.) การสุ่มตรวจปัสสาวะนักเรียนกลุ่มเสี่ยง

จ.) การตรวจค้น

๒.) สถานการณ์รุนแรง โรงเรียนอาจขอรับการสนับสนุนจากหน่วยงานภายนอก

ก.) จัดกิจกรรมให้กำลังใจนักเรียนกลุ่มเสี่ยง ขณะเข้ารับการบำบัด

ข.) จัดกิจกรรมเฝ้าระวังโดยร่วมมือกับหน่วยงานจิตเวชประจำโรงพยาบาลและสถานีตำรวจในพื้นที่ ซึ่งหน่วยงานดังกล่าวจะจัดผู้ประสานงานประจำโรงเรียนเพื่อร่วมกันแก้ไขปัญหา

ค.) การแสวงหาความร่วมมือจากเครือข่ายผู้ปกครอง

ง.) การแสวงหาความร่วมมือจากศาสนสถาน

๕.ข้อเสนอในการปฏิบัติการโครงการตำรวจจิ๋ว

ก. จากผลการดำเนินการที่ผ่านมาพบว่าการให้ความสำคัญในการแก้ไขปัญหา ไม่อาจแก้ปัญหายาเสพติดได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนั้นควรมุ่งเน้นที่การป้องกันเป็นหลัก

ข. การแก้ไขปัญหาไม่อาจจะแก้ไขได้โดยลำพัง นั่นหมายถึง การประสานงานในระดับโรงเรียนจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่ง ไม่ว่าจะเป็นไปในลักษณะโรงเรียนคู่ขนาน หรือเครือข่ายโรงเรียน

ดาวน์โหลดไฟล์ ที่นี่